KHK ile haksız olarak ihraç edilen ve OHAL komisyonu kararı ve mahkeme kararı ile işine geri dönen emekçilerin mali ve sosyal haklarının geri ödeme işlemlerinde ödemenin yapıldığı döneme ilişkin kesilen vergiler üzerine yapılan itirazlar neticesinde Gelir İdaresi Başkanlığı işine geri dönen emekçilerin vergilendirmesinde ilgili döneme ait gelir vergisinin yeniden hesaplanması yönünde görüş verdi.
Konuyla alakalı olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yazısı şu şekilde:
Gelir İdaresi Başkanlığı’ nın 09.10.2022 tarih, ve 112293 sayılı yazısı.
Bugüne kadar Başkanlığımıza bu konuda yapılan başvurular söz konusu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmiş, kanun hükmünde kararnamelerle kamu görevinden ihraç edildikten sonra
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararları veya mahkeme kararlarıyla görevine iade edilen kamu personeline, 7075 sayılı Kanun kapsamında yapılacak mali ve sosyal hak ödemeleri tahakkuk ve ödemenin yapıldığı dönemin ücreti sayılarak sadece ödemenin yapıldığı aya ilişkin olarak 1/1/2022 tarihinden önce bir aylık asgari geçim indiriminin (1/1/2022 tarihinden itibaren ise Gelir VergisiK anununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın)uygulanması ve bu şekilde tespit edilen ücretin Gelir Vergisi Kanununun 61, 63, 94 ve 103 üncü maddelerine göre gelir vergisine tabi tutulması gerektiği yönünde görüş verilmiştir. Başkanlığımıza yapılan düzeltme ve şikayet başvuruları, gerekse yargı aşamasında devam eden çok sayıda ihtilaf dikkate alındığında konunun yeniden değerlendirilmesi zarureti hasıl olmuştur.
Başkanlığımıza doğrudan veya dolaylı olarak yapılan başvurular ihtilafa dönüşmekte ve bu ihtilaflar sonucu verilen mahkeme kararları Başkanlığımız aleyhine müstekâr hale gelmiş bulunmaktadır. Ayrıca,konu ile ilgili olarak Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurular üzerine, anılan Kurum tarafından,”..personele göreve döndükten sonra yapılan ödemenin her bir vergilendirme döneminde ilgili dönemlere ait gelir vergisi dilimleri esas alınmak suretiyle tekrar hesaplanması, bu hesaba göre vergilendirilmesi, bu şekilde vergilendirme yapıldıktan sonra önceki vergilendirmeden dolayı fazladan tahsil edilen tutar oluşması durumunda bu tutarın ve asgari geçim indirimlerinin iade edilmesi gerektiği..” yönünde tavsiye kararları verilmektedir.
7075 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrası “… İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.” hükmü uyarınca, tekrar kamu görevine başlayan kişilere,kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden ve ilgili dönemlerde görevinde olması halinde alacağı net ücretin aynen ödenmesi gerekmektedir.
Bu şekilde kamu görevine başlayan kişilere mali ve sosyal hakları her ne kadar aynen ödenmeye imkan sağlayacak şekilde hesaplansa bile gelir vergisi mevzuatı uyarınca söz konusu personele toplu olarak yapılan ücret ödemelerinin, ödendiği ayda elde edilen ücret geliri kabul edilerek kümülatif matrah üzerinden vergilendirilmesi ve sadece ödemenin yapıldığı aya ilişkin bir aylık asgari geçim indirimi (veya asgari ücret istisnası) uygulanması, “aynen ödemeye” engel teşkil etmektedir. Ayrıca, birden fazla yıla ilişkin ücret ödemesinin kümülatif olarak değerlendirip tamamının ödemenin yapıldığı dönemin geliri olarak kabul edilmesi, gelir vergisi tarifesinin artan oranlı etkisiyle söz konusu personele ödenen net ücretin, ilgili dönemlerde bu personelin görevinde olması halinde alacağı net ücretten daha düşük olması sonucunu doğurmaktadır. Buna ilave olarak, toplu ödemenin tamamının ödendiği ayın ücreti sayılması, göreve başlayan personelin takip eden aylarda alacağı ücretin de artan oranlı tarife nedeniyle daha yüksek oranda vergilendirilmesine yol açmaktadır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, 7075 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ve Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurular ile konuyla ilgili verilen yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde, kanun hükmünde kararnamelerle kamu görevinden ihraç edilen ve daha sonra görevine iade edilen kamu personele, görevinden ihraç edildiği tarih ile görevine iade edildiği tarih arasında kalan süre için yapılan toplu ücret ödemeleri üzerinden gelir vergisinin, geçmiş dönemlere ilişkin ilgili yıllarda geçerli olan vergir tarifesi uygulanmak suretiyle aylık dönemler itibarıyla ayrı ayrı hesaplanması ve asgari geçim indirimlerinin (1/1/2022 tarihinden itibaren Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde yer alan istisnanın) de ilgili yılda geçerli olan tutarlar dikkate alınmak suretiyle her bir aylık dönem için uygulanması uygun görülmüştür.
Dolayısıyla, muhtelif tarihlerde yayımlanan kanun hükmünde kararnamelerle kamu görevinden ihraç edildikten sonra Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kararları veya mahkeme kararlarına istinaden görevine iade edilen kamu personeline yapılan toplu ücret ödemeleri hususunda yaşanan ihtilafların giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla, söz konusu kamu personeline yapılan toplu ücret ödemelerine ilişkin olarak vergi kesintisi ile asgari geçim indirimi/asgari ücret istisnasının yukarıda açıklandığı şekilde hesaplanması, daha önceki tarihlerde yapılan toplu ödemelerin, ödemenin yapıldığı ayın ücreti kabul edilmek suretiyle kümülatif matrah üzerinden vergilendirilmiş olması halinde, varsa açılmış olan davalardan feragat edilmesi kaydıyla bu ücretlere ilişkin fazladan yapılan kesintilerin de iadesinin sağlanması gerekmektedir. Aynı şekilde, kümülatif matrah nedeniyle toplu ödemelerin yapıldığı takvim yılı içinde (toplu ödemeyi izleyen dönemlerde) yapılmış olan ücret ödemelerine ilişkin vergi kesintilerinin de düzeltilerek iade edilebileceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini ve uygulama birliğinin sağlanmasını teminen görüşümüzün tüm saymanlıklara duyurulması hususunda gereğini rica ederim.
KHK ile hukuksuz bir şekilde ihraç edilen ve işlerine geri dönen kamu emekçileri görseldeki ve haberimizin sonunda yer alan dilekçe örneğini kendilerine göre düzenleyip iade talebinde bulunabilirler.
…………………..Müdürlüğüne/Saymanlığına
Dairenizde/Müdürlüğünüzde T.C. numarasıyla görev yapmaktayken ……………….kanun hükmünde kararname ile görevden ilişiğim kesilmiş olup, Kanun Hükmünde Kararname ile hakkımda yapılan işlemin hukuksuz ve yersiz olduğu saiki ile …………. ………….tarihinde OHAL komisyonuna başvurdum. Başvurum üzerine OHAL komisyonu/……………… tarih ve ………….esas sayılı mahkeme kararı neticesinde, ………………….. tarihinde göreve iadem edilmesi yönünde karar verilmesi üzerine …………………. tarihinde müdürlüğünüzde/saymanlığınızda göreve başladım.
……………………… sayılı Kanun hükmünde kararname ile kurumunuzdan……………………tarihinde ilişiğimin kesilmesi ve komisyon kararı/mahkeme kararı ile göreve iade edilme tarihi arasında geçen süre içinde maaş ve diğer hak edişlerimin tarafıma ödenmesinin Gelir Vergisi mevzuatı yönünden göreve iade edildiğim yılın ücreti sayılarak gelir vergisi kesintisi yapıldıktan sonra tarafıma ödeme yapıldı.
Konu ile ilgili olmak üzere Gelir İdaresi Başkanlığı 09.10.2022 tarih ve 112293 sayılı yazısı ile yeniden görüş oluşturmuş olup; yeniden oluşturulan görüş yazısına göre görev dışı kalınan her yılın geliri, ilgili yılın geliri sayılarak vergilendirilmesi gerektiği yönünde görüş oluşturulmuş olduğundan, maaş ve diğer mali haklarımın ödenmesi sırasında yapılan ve ilgili görüş doğrultusunda yersiz alınan verginin yeniden hesaplanarak tarafıma iadesi hususunu bilgilerinize arz ederim.
Tarih:……/…../…..
Ad:…………..
Soyad:…………..
İmza:
