Alev GENÇ : “Feminizm Herkes İçindir”

Kitapçıda Feminist Teori kitabını istediğimde kıs kıs gülüşen o genç çocuklar, feminizm üzerine araştırıyorum dediğimde “başka işin mi yok be kızım” diyen iş arkadaşlarım, sizler feminizm gerçekte ne demektir bilseniz sizler de feminist olurdunuz. Çünkü feminizm yalnız kadınlar için değil, feminizm herkes içindir.

“Ben feminist değilim; sadece erkek ve kadın eşitliğinden yanayım”, “Feministler mi? Onlar erkek düşmanı, itici kadınlar!..”  İşte bu yorumlar feminizm lafı geçtiğinde kendini savunan kadınlardan, “Feministler, bize düşman” diyen erkeklerden… Bu yargılar feminizmi bilmeyen ama yorum yapmaktan çekinmeyenlerin ön yargıları…

İşte tam da bu yüzden yıllar öncesinin Amerika’sında Bell Hooks, ne olduğunu bilmedikleri halde feminizmden korkan insanlara kadınlara ve erkeklere, herkes feminizmi anlasın diye, önyargılar kırılsın diye küçük bir cep kitabı yazmış.

 “Feminizm Herkes içindir”

“Feminizm Herkes İçindir” kitabı, feminizmi küçük bir kızken evinde annesinin ezilmişliğine şahit olan, Amerika’da siyah bir kadın olmanın ezilmişliğini yaşayan bir bilim kadını, bir mücadele kadını Bell Hooks tarafından feminizmin gerçek anlamını keşfetmemiz için yazılmıştır. Bell Hooks feminizmin erkek düşmanlığı olmadığını, feminizmi öğrenmiş erkek ve kadınların dünyayı nasıl daha yaşanılır bir hale getireceğini anlatmıştır.

Bell Hooks, her kesimden insanın kolayca anlayabilmesi, kolayca ulaşabilmesi için basit tanımlamaların örneklemelerin yer aldığı birçok derleme yapmıştır. Kitapta özenle ve defalarca üzerinde durduğu konu feminizm tanımıdır. “Feminizm, cinsiyetçiliği, cinsiyetçi sömürü ve baskıyı sona erdirmeye çalışan bir harekettir.” ( Hooks, 2002) Ataerkil sistemde yetişmiş kadın ya da erkek cinsiyetçi olabilir. Feminizm, bu cinsiyetçiliğe ve cinsiyet sömürüsüne karşıdır. Bu cinsiyetçi sömürü sistemini ortadan kaldırmak için mücadele verir. Bell Hooks feminizm tanımını yaparken feminizmin erkek düşmanlığı olduğu yanılgısını ortadan kaldırmaya çalışır. Erkekler, kadınlar, çocuklar herkes cinsiyetçi olabilir ve insanlar bu cinsiyetçi yaklaşımlardan sıyrılırsa barış içinde ve kimsenin sömürülmediği bir sistemde yaşamak için ortak mücadele verilebilir.

Bell Hooks, feminizmin cinsiyet sömürüsü yapan herkese karşı mücadele veren özgürlükçü bir hareket olduğunu söyler. Dönemin medyasını maymun medya olarak nitelendiren Hooks, insanların feminist mücadeleyi medyanın aktardığı kadar öğrenebildiğini, cinsiyet sömürüsünden haberdar olamadıklarını söyleyerek dönemin medyasını eleştirir. Bu kuşatılmışlıkta feminizmi anlatmak için çok uğraşmak gerektiğini, gerekirse kapı kapı dolaşmak her yere afişler asmak gerektiğini söyler. Hooks’un o dönemde dile getirdiği ihtiyaç, günümüzde hala ihtiyaç olma özeliğini taşıyor. Bizler hala feminizmin ne olduğunu bilmeyen, devletin, medyanın kuşatılmışlığıyla karşı karşıyayız.

 Kadınlar direnmeyi ve başkaldırmayı öğrendiğinde feminizm yüksek sesle haykırılacaktır!

Kürt kadın hareketi kadın mücadelesinde önemli adımlar atmış, kadınların örgütlülüğü ve direniş kültürünü biçimlendirmiştir. Kadının “narin” görünen bedeninin özgürlüğü nasıl haykırdığını nasıl direndiğini göstermiştir. Yine son süreçte Türkiye’de kadın hareketinin varlık gösterdiği Gezi süreci toplumsal bir hareket, bir başkaldırıydı. Kadınlar bu başkaldırının ve alternatif direniş biçimlerinin önemli aktörleri arasındaydı. Sokakta yatan, çadırlara bekçilik eden, panzerlere siper olan kadınlardı, LGBTİ bireyleriydi. Kadınlar direnmeyi öğrendikleri böylesine bir toplumsal harekette varlık göstererek cinsiyetlerini haykırdılar.

Bell Hooks, kitabında erkek yoldaşlarıyla verdikleri özgürlük mücadelesi sırasında kendi mücadelelerinin yolunu çizen kadınlardan söz eder. Kadınlar özgürlük mücadelesi veren erkekler tarafından aşağılandıklarında, kendi örgütlü mücadelesi kurmaya karar verirler.

Kadın dayanışmasının “kız kardeşlik” kavramı üzerinden açıklamaya çalışıyor Bell Hooks. Kız kardeşliğin ve kadının kendi cinsiyetçiliğiyle yüzleşmesinin önemini hatırlatıyor. Kadınlar arasında da özellikle siyah kadınların ayrım gördüğü ve kadın mücadelesi içinde sınıf farklılıklarının mücadeleyi nasıl sekteye uğrattığını anlatıyor. Kadınlar arasında sınıf farklılıkları aşılmadıkça, kız kardeşlik bağı kurulamıyor. Hooks, feministlerin sınıf ve ırk ayrımı konusunda yenilenmeye ve ayrımcılık duygusundan arınmaya ihtiyacı olduğunu belirtiyor. Ve şu an okuduğumuz bu küçük dev kitapla herkesi feminizme çağırıyor.

“Kız kardeşlik” kavramı feminist mücadelenin en değerli kavramlarından biridir. Biz kadınlar kız kardeş olabilirsek gerçekten dayanışma içinde, ırk, sınıf ayrımı, statü ayrımı yapmadan ortaklaşabilirsek, farklılıklarımızla yüzleşebilirsek, kapitalizmin dayattığı rekabet ruhundan kurtulabilirsek işte o zaman feminist mücadele gerçek gücünü bulacaktır. Feministlere önyargıyla bakan, bilinçsizce yaklaşan, bu hareketin gücüne inanmayanlara “Kadın kadının kurdudur!” sözünü “Kadın kadına kardeştir!”sözünün gerçekliğini öğretebilirsek, bu sözü gerçeğe dönüştürebilirsek biz kazanacağız.

Kimsenin kimseye hükmetmediği, kimliklerin, cinsiyetlerin yargılanmadığı bir dünyada barış içinde yaşayabilmek için, sınıflara, ırkçılığa, cinsiyetçiliğe, kapitalizme ve her türlü sömürüye karşı mücadele etmek gerekiyor. Bell Hooks, devrimci feministlerin feminist mücadelesini bu eksende tanımlıyor ve feminist mücadeleyi kendi çıkarları için kullanan, feminizmin içini boşaltan yaklaşımları eleştiriyor.

Feminizmin, politik bakış açısını, mücadele biçimlerini, bilinç yükseltme gruplarını, kız kardeşliği anlatıyor. Üreme, güzellik, çalışan kadınların ücret hakları, kadının yoksulluğu, lezbiyenlik, sınıf farklılıkları, feminist erkelik vb. birçok konuya değinen ve her konuda feminizmin penceresini bizlere aralayan “Feminizm Herkes İçindir” kitabı, feminizmi teorik olarak yeni tanıyan benim gibi birçok kadın ve erkek için bir kılavuz olarak addedilebilir. Kısacası feminizmin abc’si niteliğinde bir başvuru kitabı olarak kabul edilebilir.

Hadi yaklaşalım feminizm hepimiz için!